در جریان جنگ ۱۲ روزه، ایران با تکیه بر نظام پدافند غیرعامل توانست در حوزههای امداد و نجات، دفاع پرتوی، امنیت سایبری و رسانهای، پایداری ملی و استمرار خدمات حیاتی را حفظ کند.
جنگ ۱۲ روزه، صحنهای از رویارویی همهجانبه در عرصههای نظامی، سایبری، رسانهای و امدادی بود؛ اما در دل این بحران، نظام پدافند غیرعامل کشور با تکیه بر ظرفیتهای مردمی، فناوری بومی و مدیریت هماهنگ، توانست الگوی موفقی از تابآوری ملی را به نمایش بگذارد.
نجات ۷۰ درصد مجروحان جنگ ۱۲ روزه توسط امدادگران مردمیدر نظام پدافند غیرعامل و بر اساس سند پدافند مردممحور، امداد و نجات جایگاهی محوری دارد. هدف این نظام، حفظ جان انسانها، تداوم خدمات حیاتی و بازگرداندن ثبات در شرایط بحران است. بهبیاندیگر، امداد و نجات چهره انسانی پدافند غیرعامل است؛ جایی که مدیریت بحران، فناوری و فداکاری انسانی در قالب یک شبکه منسجم و هماهنگ بهکار گرفته میشود.این نظام بر پایه سه لایه اصلی طراحی شده اس. اول پیشگیری و آمادهسازی که تمرکز این مرحله بر آموزش همگانی، آمایش امدادی کشور و شناسایی نقاط پرخطر برای استقرار تجهیزات و نیروهای واکنش سریع است. هدف آن، افزایش آمادگی عمومی و کاهش تلفات احتمالی در هنگام وقوع بحران است.
دوم عملیات واکنش سریع که در لحظه بحران، نیروهای تخصصی جمعیت هلال احمر، اورژانس، آتشنشانی و داوطلبان مردمی با محوریت اصل «زمان طلایی» وارد عمل میشوند؛ چرا که در این مرحله، هر دقیقه برابر با نجات یک جان انسانی است.سوم بازسازی و بازتوانی پس از بحران که در این مرحله شامل اسکان اضطراری، ارائه خدمات درمانی، حمایتهای روانی و بازسازی زیرساختهای آسیبدیده است و نقش مهمی در بازگشت جامعه به شرایط عادی دارد.
جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران بهعنوان بازوی اصلی این نظام، با بیش از سهونیم میلیون داوطلب و ۷۰ هزار نیروی امدادی فعال، در چارچوب «طرح آمایش امدادی کشور» فعالیت میکند. ناوگان مجهز به خودروهای امدادی، بیمارستانهای سریعالاستقرار، تیمهای حمایت روانی و شبکه ارتباطات بحران، ساختار پشتیبان این نظام را تشکیل میدهد.تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داد که در عصر تهدیدات ترکیبی، پدافند غیرعامل تنها در سازهها و سامانهها معنا نمییابد؛ بلکه در دستان انسانهایی است که با دانش، ایمان و ایثار، نظام امداد و نجات را به خط مقدم پایداری ملی تبدیل کردند.
عدم نشت آلودگی هستهای پس از حمله آمریکا به سایتهای هستهای پدافند پرتوی یکی از پیچیدهترین و حساسترین لایههای نظام پدافند غیرعامل کشور است؛ حوزهای که در آن علم، فناوری و مدیریت بحران در هم تنیده میشوند تا از جان انسانها و زیستبوم ملی در برابر تهدیدات هستهای و رادیولوژیکی محافظت شود.در سالهای اخیر، با افزایش تهدیدات رژیم صهیونیستی و ایالات متحده علیه زیرساختهای هستهای جمهوری اسلامی ایران، شورای عالی امنیت ملی و ستاد کل نیروهای مسلح تدابیر ویژهای را در قالب طرح پدافند پیشدستانه پرتوی طراحی و اجرا کردند. هدف این طرح، صرفاً مقابله با حادثه پس از وقوع نبود، بلکه پیشگیری از بروز پیامدها و کاهش آسیبپذیری پیش از تهدید بود.در این چارچوب، اقداماتی از جمله ایجاد سامانههای هشدار و آشکارس پرتویی، شبیهسازی سناریوهای حمله و طراحی مسیرهای واکنش سریع در دستور کار قرار گرفت. یکی از مهمترین رویدادهای این حوزه، رزمایش شهید حاجیحاتم بود که به عنوان دقیقترین مانور پرتوی کشور، بهصورت همزمان در سایتهای هستهای فوردو، نطنز، کاشان و اصفهان برگزار شد.
https://nimrooz24.ir/?p=50980
