بخشش شاهانه از جیب مردم به بیگانگان
پرینتمحمدرضا پهلوی در طول حکومتش، میلیاردها دلار از درآمد نفتی کشور را به صورت وام بلاعوض و کمکهای مالی به کشورهای خارجی پرداخت میکرد؛ در حالی که اکثریت مردم ایران از ابتداییترین زیرساختهای عمومی بهرهمند نبودند.
در شبکههای اجتماعی بارها دیده شده که بسیاری از صفحات و یا حتی کاربران، ادعا کردهاند که محمدرضا پهلوی بودجه کشور را «هرگز» برای کشورهای خارجی خرج نکرده است و فقط در راستای توسعه کشور هزینه میکرده است. در حالی که اسناد و منابع گوناگون نشان میدهند که این ادعا نادرست است و برعکس، شاه هزینههای میلیارد دلاری برای کشورهای مختلف در نظر گرفته بود؛ هزینههایی که هیچ کدام از آنها، سودی برای ایران نداشتند.
خسرو معتضد، تاریخدان و نویسنده، میگوید: «سیاست خارجیاش این بود که هر کسی که میآمد، پولی کف دستش میگذاشت؛ هر کسی! شما ببینید موبوتو (رئیسجمهور کنگو) شب آمده تهران، صبح رفته، ۲۰۰ میلیون دلار گرفته! پول نفت میشده ۲۴ میلیارد دلار. ملاحظه کنید در کشوری که مردم در بندرعباس در دهاتش با خاک تیمم میکردند که وضو بگیرند؛ بهجای وضو با آب، تیمم میکردند. ببینید چه کمکهایی ما کردیم. بعضی از اقلام مهم این وامها به شرح زیر بود: ایتالیا یک میلیارد دلار… شهبانو فرموده بودند شهر ونیز زیر آب نرود! اصلاً این واقعاً یکی از عجیبترین بذل و بخششها برای ملت گرسنه ایران بود. انگلستان ۱.۲ میلیارد دلار که آب لندن تصفیه شود؛ آب آشامیدنی خوب، لولهکشی کنند از دریای شمال.
پولش را ما بدهیم. انقلاب که داشت پیروز میشد، پرویز راجی (رئیس دفتر هویدا) نوشته: گفته بودند که ۴۰۰ میلیون دلارش را هنوز نداید، لطف کنید آن هم بدهید، ما احتیاج داریم. فرانسه ۲ میلیارد دلار بابت همین رآکتور اتمی و انرژی که آخرش هم ندادند به ما و قرار بود اینها را همه به ما بدهند ولی لوطیخور شد. مصر یک میلیارد دلار، بیچاره مصر واقعاً [پول] نداشت گفت من چهکار کنم؟ از کجا بیآورم پس بدهم؟ احتمالاً پس ندادند به ما. افغانستان بلاعوض ۳۰۰ میلیون دلار، هند ۲۵۰ میلیون دلار، پاکستان ۲۵۰ میلیون دلار، بنگلادش ۱۰۰ میلیون دلار، سنگال ۱۰ میلیون دلار، شرکت هواپیماسازی گرومن ۷۵ میلیون دلار، جمع یک میلیارد دلار».
خود محمدرضا شاه نیز در مصاحبهای با شبکه NBC گفته است: «ما بخشی از نیاز نفت هندوستان را با قیمتی کمتر تأمین میکنیم، ما فقط قسمتی از بهای نفت را از آنها میگیریم. کمکِ ما به هندوستان بالغ بر یک میلیارد دلار خواهد شد و به پاکستان نیز به همین میزان کمک میکنیم. به مصر و چند کشور دیگر خاورمیانه نیز به همین ترتیب کمک میکنیم. مبلغ ۲۰۰ میلیون دلار برای احداث کارخانه کود شیمیایی به اندونزی دادیم و به بسیاری از کشورهای آفریقایی نیز کمک میکنیم. ما تا هفت درصد تولید ناخالص ملی خود را به صورت کمک بلاعوض و وام به کشورهای خارجی به کشورهای پیشرفته جهان مانند انگلستان و فرانسه دادیم».
البته برخی از این کمکهای مالی را میتوان در لابهلای روزنامههای آن دوره نیز پیدا کرد. بهطور مثال، در روزنامه اطلاعات به تاریخ ۱ آبان ۱۳۵۳، به بخشی از کمکهای بلاعوض به افغانستان، اشاره شده است. در این روزنامه نوشته شده است: «ایران ده میلیون دلار کمک بلاعوض به افغانستان داد… برای ایجاد صنایع و احداث سدها، ایران به افغانستان کمک میکند».
حتی محمدرضا پهلوی، برای پادشاه افغانستان، خودرو نیز خریداری کرده است. اسدالله علم، در خاطراتش مینویسد: «عرض کردم پادشاه افغانستان باز یک اتومبیل در رُم خریده به دههزار دلار و پولش را از شاهنشاه میخواهد. فرمودند: البته بده. چه باید کرد؟ خدا به ما میرساند که ما به دیگران بدهیم». (یادداشتهای علم، جلد ۶، صفحه ۴۶، ۲۴ فروردین ۱۳۵۵.)
همچنین، علم در جایی دیگر از خاطرات خود نوشته: «شاهنشاه فرمودند هزار دلار به ماهیانه ۱۰٫۰۰۰ دلاریِ پادشاه افغانستان برای مخارج تحصیل بچههای او اضافه کن؛ همچنین ماهیانه ده هزار دلار به پادشاه یونان بده. بعد هم یک منزل برای پادشاه افغانستان در رُم بخرید. همه این پول را از بودجه سرّی دولت بگیرید». (یادداشتهای علم، جلد ۳، صفحه ۳۱۸، ۱۸ اسفند ۱۳۵۲.)
عبدالمجید مجیدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه در حکومت پهلوی، در خاطرات خود، مینویسد: «مردم در سال ۵۵ حاضر بودند آب غیربهداشتی را در شهرهای بزرگی همچون کاشان تحمل کنند، قطعی متناوب برق را نادیده بگیرند، اما دست کم یک قبرستان خوب داشته باشند. همچنین روزنامه اطلاعات، آبان ۱۳۵۳ نوشت که تأمین این نیازهای ابتدایی ضروری در برنامه کار دولت نبود، چون بازدهی نداشت. ظاهراً وام یک میلیارد و دویست میلیون دلاری محمدرضا پهلوی برای بازسازی آب و فاضلاب لندن در همین ایام دارای بازده کوتاهمدت و میانمدت اقتصادی بود». (خاطرات عبدالمجید مجیدی، صفحه ۵۰.)
https://nimrooz24.ir/?p=50628
برچسب ها
اخبار مشابه
ثبت دیدگاه
- دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
- پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.







