تا یکی دو سال گذشته آمبولانس‌ها برای تردد در اماکن شلوغی مانند بازار عاجز بودند اما امروز دونده‌های اورژانس با تجهیزات یک ICU بالای سر بیمار می‌روند.

حالا شده در میان جمعیت از اینکه خفه شوید یا حالتان بد شود، بترسید؟ یا به این فکر کنید که در چنین شرایطی چه کسی می‌تواند به داد شما برسد؟بازار تهران یکی از اماکن بسیار شلوغ است که حداقل روزانه ۳ میلیون نفر در آن تردد می‌کنند و در خوشبینانه‌ترین حالت نیم ساعت طول می‌کشد تا کارشناسان اورژانس با آمبولانس به کمک بیمار بیایند؛ در حالی که برای نجات فردی که دچار سکته قلبی شده است زیر ۳ ساعت زمان داریم.در ۲ سال گذشته اورژانس تهران سعی کرده است تا با استفاده از جدید‌ترین روش‌ها میزان و سرعت دسترسی مردم به خدمات اورژانسی در اماکن شلوغ را به بالاترین حد خود برساند؛ به طوری که امروز کارشناسان اورژانس زیر ۱۲ دقیقه با تجهیزات یک ICU کامل به بالین بیمار می‌رسند.سید حمیدرضا حسینی رئیس مرکز موتورلانس اورژانس تهران در گفت و گو با فارس می‌گوید که طرح‌های اورژانس دونده، اورژانس اسکوتر و استفاده از موتورلانس‌ها در بازار تهران از جمله روش‌های موفق ما بوده و کارشناسان ما تمام تجهیزات به صورت پیاده به بالین بیمار می‌رسند. در ادامه مشروح این گفت‌وگو مفصل را می‌خوانید:

چرا در بازار تهران اورژانس دونده مستقر شد؟

در برخی از کلان‌شهرها از جمله تهران، در برخی ساعت‌ها، روزها و حتی مکان‌ها، تراکم جمعیت و ترافیک به قدری زیاد است که نه‌تنها آمبولانس، بلکه موتورلانس نیز نمی‌تواند حرکت کند و به‌ موقع به بیمار برسد.به‌عنوان مثال، در برخی محیط‌ها مانند بازار تهران، حتی موتورلانس‌ها نیز به دلیل تراکم جمعیت قادر نیستند به بیمار دسترسی پیدا کنند؛ بنابراین، برای چنین مکان‌هایی از شهریورماه سال ۱۴۰۳ طرح «اورژانس دونده» را اجرایی کرده‌ایم.

چرا از میان مکان‌های شلوغ پایتخت، بازار تهران برای استقرار اورژانس دونده انتخاب شده است؟

در طول روز ۳ میلیون نفر در بازار تهران رفت و آمد دارند. در گذشته و قبل از زمانی که کارشناسان دونده در بازار تهران مستقر شوند، ۲ دستگاه موتورلانس و ۴ دستگاه چهارچرخ در بازار فعال بودند؛ اما براساس بررسی‌ها متوجه شدیم که با این حجم از جمعیت نه موتور و نه چهارچرخ‌ها نمی‌توانند حرکت کنند و رسیدن به بیمار زمان‌بر خواهد بود.

قبل از حضور نیروهای دونده در بازار میانگین زمان رسیدن بر بالین بیماران چقدر بود؟

در گذشته میانگین زمانی رسیدن بر بالین بیماران در بازار «از تماس مددجویان حاضر در بازار با ۱۱۵ تا رسیدن کارشناسان اورژانس بر بالین بیماران» حدود ۲۷ دقیقه بود. اما با اجرای طرح اورژانس دونده زمان رسیدن بر بالین بیماران در بازار از ۲۷ دقیقه به زیر ۱۳ دقیقه کاهش پیدا کرده است.

این کارشناسان در کدام نقاط بازار تهران استقرار دارند؟

ما برای اجرای این طرح، چند نقطه در بازار را که نقاط پُرتراکم جمعیتی هستند، در نظر گرفته و کارشناسان دونده اورژانس را در آنجا مستقر کرده‌ایم. به‌عنوان مثال، پاساژ دلگشا در خیابان سبزه‌میدان ده طبقه است و نزدیک به پنج‌هزار واحد صنفی فعال دارد. ما در این پاساژ، کارشناس اورژانس را همراه با تجهیزات موردنیاز مستقر کرده‌ایم.در حال حاضر، در بازار تهران چهار نیروی دونده و دو پایگاه فعال داریم و کارشناسان اورژانس در هفت نقطه مختلف مستقر هستند.

کارشناسان دونده چه روزهایی فعالیت می‌کنند؟

در حال حاضر، نیروهای دونده ما مناسبتی در بازار فعال هستند؛ به عنوان مثال شب عید، روزهای نزدیک شب چله و… زیرا این ایام در اماکنی مانند بازار پیک جمعیت است. در حال حاضر، کل کشور از این طرح ما الگو گرفته و آن را اجرایی می‌کند؛ زیرا بسیاری از استان‌ها دارای بازارهای محلی هستند. همچنین در ایام اربعین، نیروهای اورژانس دونده در مرزهای ایران مستقر می‌شوند.

نیروی دونده چه تجهیزاتی برای نجات جان بیمار دارد؟

نیروی دونده، تجهیزات لازم برای نجات بیمار را در اختیار دارد. کارشناسان دونده اقدامات اولیه را انجام می‌دهند تا سایر نیروهای ما به بالین بیمار برسند. همچنین در میان نیروهای مستقر، نفر میانی مجهز به دستگاه AED یا همان دستگاه شوک خودکار خارجی است. این فرد به‌عنوان هد گروه عمل کرده و در صورت نیاز، دستگاه شوک را به کارشناسان مستقر می‌رساند تا عملیات احیای بیمار انجام شود. از شهریورماه سال ۱۴۰۳ تاکنون بیش از ۴۸۰۰۰ مأموریت توسط نیرو‌های اورژانس دونده ما انجام شده است.

این نیروها در نقاط استقرار خود جایگاه مشخصی دارند؟

ما در بازار با محدودیت مکانی مواجه هستیم؛ زیرا در آنجا هرکسی نمی‌تواند به ما فضا بدهد تا پایگاه احداث کنیم. حتی اگر بتوانیم پایگاه هم ایجاد کنیم، آمبولانس در میان آن‌همه جمعیت قادر به فعالیت مؤثر نخواهد بود.

موتورلانس‌ها در چه اماکن و مأموریت‌هایی فعالیت می‌کنند؟

موتورلانس‌ها در سراسر استان تهران و در برخی از کلانشهرهای کشور دایر هستند. رسالت موتورلانس‌های ما زود رسیدن است. به محض اعلام گزارش به سازمان اورژانس، موتورلانس‌ها اعزام شده و به وضعیت بیمار رسیدگی می‌کنند. اگر مددجو نیاز به انتقال به بیمارستان داشته باشد در حین انجام اقدامات درمانی توسط کارشناس موتورلانس، آمبولانس به محل حادثه اعزام می‌شود. یکی دیگر از مأموریت‌های موتورلانس‌ها انتقال اعضا از بیمارستان مبدأ به بیمارستان مقصد است. در گذشته این عضو به آمبولانس داده می‌شد و آمبولانس آن را از بیمارستان مبدأ به بیمارستان مقصد منتقل می‌کرد. این فرآیند انتقال حدود ۳۰ الی ۴۰ دقیقه طول می‌کشید؛ اما با موتورلانس اعضای پیوندی در عرض ۱۵ الی ۲۰ دقیقه منتقل خواهد شد.

آیا این خدمات رایگان است؟

تمامی خدمات اورژانس ۱۱۵ رایگان است، اما ناوگان موتورلانس در ازای انتقال اعضای اهدایی «از بیمارستانی به بیمارستان دیگر»، از بیمارستان‌ها درخواست کرده است تا برخی امکانات را در اختیار این ناوگان قرار دهند.به‌عنوان مثال، در ازای خدماتی که دریافت می‌کنند، از بیمارستان‌ها خواسته شده تا برای ناوگان موتورلانس موتورسیکلت تهیه کنند؛ زیرا در حال حاضر موتورهایی که برای انتقال اعضا از ناوگان اعزام می‌شوند، پس از انجام مأموریت، عملاً از چرخه خدمت خارج می‌شوند.